Όταν συζητάμε για πρώτη φορά με ένα δικηγορικό γραφείο, η επιφύλαξη που διατυπώνεται συχνότερα δεν αφορά το κόστος. Αφορά το αν η προβολή είναι συμβατή με το λειτούργημα.
Η επιφύλαξη είναι εύλογη και η απάντηση δεν είναι απλή διαβεβαίωση. Είναι χρήσιμο να δούμε τι πραγματικά προβλέπει το πλαίσιο.
Τι ορίζει ο Κώδικας Δικηγόρων
Ο ν. 4194/2013 (Κώδικας Δικηγόρων), στο άρθρο 40, αναγνωρίζει τη δυνατότητα του δικηγόρου και της δικηγορικής εταιρείας να γνωστοποιούν τους τομείς της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. Θέτει ταυτόχρονα τον όρο ότι ο τρόπος της προβολής πρέπει να συνάδει με το κύρος και την αξιοπρέπεια του λειτουργήματος, και περιορίζει την αθέμιτη, ψευδή ή παραπλανητική διαφήμιση — με ρητή αναφορά σε ζητήματα όπως οι ισχυρισμοί περί ποσοστών επιτυχίας, οι συγκρίσεις με άλλους δικηγόρους ή εταιρείες και η χρήση ονομάτων εντολέων.
Το ίδιο άρθρο προβλέπει και υποχρέωση γνωστοποίησης προς τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο για τη διατήρηση ή δημιουργία επαγγελματικής ιστοσελίδας, μέσω της ετήσιας δήλωσης. Το άρθρο 41 παραπέμπει στον Κώδικα Δεοντολογίας του Δικηγορικού Λειτουργήματος. Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών έχει επίσης τοποθετηθεί δημόσια ότι συμπεριφορές μέσω των μέσων που αποσκοπούν σε αθέμιτη διαφήμιση ή προσέλκυση εντολέων είναι ασύμβατες με την αξιοπρέπεια του λειτουργήματος και μπορούν να έχουν πειθαρχικό χαρακτήρα.
Διευκρίνιση. Τα παραπάνω αποτελούν γενική περιγραφή του πλαισίου για σκοπούς σχεδιασμού επικοινωνίας και δεν συνιστούν νομική συμβουλή. Η εκτίμηση περί του επιτρεπτού κάθε συγκεκριμένης δημοσίευσης εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και ανήκει στον δικηγόρο και στον αρμόδιο Σύλλογο.
Πώς μεταφράζεται στην πράξη
Το πλαίσιο δεν απαγορεύει τη σύγχρονη επικοινωνία. Απαγορεύει έναν συγκεκριμένο τρόπο επικοινωνίας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ορισμένες διατυπώσεις μένουν εκτός και ορισμένες μπαίνουν μέσα.
Διατυπώσεις που αποφεύγονται
- «Ο καλύτερος δικηγόρος», «Νο 1 δικηγορικό γραφείο» και κάθε υπερθετικός χαρακτηρισμός
- Εγγυήσεις έκβασης υπόθεσης ή εγγυημένα αποτελέσματα
- Ανεξήγητα ή ατεκμηρίωτα «ποσοστά επιτυχίας»
- Συγκρίσεις ανωτερότητας έναντι συναδέλφων
- Τακτικές πίεσης και εντυπωσιασμού
Διατυπώσεις που στέκουν
- «Με εμπειρία σε», «Ασχολείται με», «Παρέχει συμβουλές σε»
- Τεκμηριωμένα επαγγελματικά προσόντα και πιστοποιήσεις
- Δημοσιευμένη σκέψη, αναλύσεις και εισηγήσεις
- Επιλεγμένες υποθέσεις όπου η αναφορά είναι επιτρεπτή και υπάρχει συναίνεση
- Περιγραφή διαδικασίας, χρόνων και προσδοκιών με ειλικρίνεια
Γιατί ο περιορισμός συχνά βελτιώνει το αποτέλεσμα
Υπάρχει μια παράδοξη αλλά συνεπής παρατήρηση: τα γραφεία που δεν μπορούν να καταφύγουν σε υπερθετικούς χαρακτηρισμούς αναγκάζονται να επικοινωνήσουν κάτι ουσιαστικότερο.
Όταν δεν επιτρέπεται να πεις ότι είσαι ο καλύτερος, πρέπει να δείξεις γιατί είσαι σχετικός. Και το «γιατί είσαι σχετικός» είναι, ούτως ή άλλως, το επιχείρημα που πείθει πραγματικά έναν υποψήφιο εντολέα. Οι υπερθετικοί χαρακτηρισμοί είναι θόρυβος που όλοι έχουν μάθει να αγνοούν.
Το ισχυρό marketing δεν κατασκευάζει κύρος. Κάνει το υπαρκτό κύρος πιο εύκολα αναγνωρίσιμο.
Ένα λειτουργικό σημείο ελέγχου
Ο πιο πρακτικός τρόπος να ενσωματωθεί η δεοντολογία στη ροή εργασίας είναι ένα σύντομο σύνολο ερωτήσεων που απαντάται πριν από κάθε δημοσίευση:
- Είναι αληθές;
- Μπορεί να τεκμηριωθεί;
- Είναι σωστά διατυπωμένο;
- Θα μπορούσε να παραπλανήσει;
- Θίγει το κύρος του λειτουργήματος;
- Αποκαλύπτει εμπιστευτικές ή περιορισμένες πληροφορίες;
- Απαιτεί συναίνεση εντολέα;
- Απαιτεί έλεγχο από τον Σύλλογο ή νομικό έλεγχο;
Οκτώ ερωτήσεις, δύο λεπτά. Είναι ασύγκριτα φθηνότερο από τη διαχείριση των συνεπειών μιας δημοσίευσης που δεν έπρεπε να είχε γίνει.
Το συμπέρασμα
Η δεοντολογία δεν είναι το εμπόδιο ανάμεσα στο γραφείο και στην ανάπτυξη. Είναι το φίλτρο που αφαιρεί τις τακτικές οι οποίες, ούτως ή άλλως, θα έβλαπταν μακροπρόθεσμα ένα brand που στηρίζεται στην εμπιστοσύνη.
Το παρόν κείμενο αφορά ζητήματα marketing και επικοινωνίας. Δεν συνιστά νομική συμβουλή ούτε υποκαθιστά τον έλεγχο του αρμόδιου Δικηγορικού Συλλόγου για ζητήματα δεοντολογίας.